PL EN
 
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE
W artykule przedstawiono tendencje rozwojowe układów biegowych pojazdów szynowych. Jako przykład do analiz wybrano wózek toczny wagonów osobowych 11ANc, który jest przeznaczony do prędkości 250 km/h z możliwością modernizacji do 300 km/h oraz wózki napędne i toczne tramwaju z obniżoną podłogą 118 N. Przeanalizowano poszczególne podzespoły układów biegowych, zwracając na ich rolę funkcjonalną oraz stopień innowacji. Przedstawiono przepisy UIC, PN-EN oraz TSI, które muszą spełniać nowoczesne układy biegowe.
 
REFERENCJE (48)
1.
Z.Romaniszyn, Podwozia wózkowe pojazdów szynowych, Wydawnictwo Politechniki Krakowskiej 2005, Kraków 2005.
 
2.
Adam H.D, Simbürger A., Oreski W., Viaggio Comfort – Intercity-Reisezugwagen für das 21 Jahrhundert. Eisenbahntechnische Rundschau. Mai 2008. Nr.05.
 
3.
Sobaś M., Ekwiwalentna stożkowatość styku koło-szyna i jej znaczenie we współczesnej analizie własności dynamicznych pojazdu szynowego. Pojazdy Szynowe Nr 1/2005.
 
4.
Sobaś M., Rozwiązania konstrukcyjne układów biegowych wagonów osobowych przystosowanych do wysokich prędkości. Pojazdy Szynowe Nr 4/2008.
 
5.
Sobaś M., Tendencje rozwojowe, wytyczne dla projektowania i kryteria oceny układów biegowych wagonów osobowych przeznaczonych do wysokich prędkości. Pojazdy Szynowe nr 1/2009.
 
6.
Sobaś M., Wózek 11ANc dla wagonu osobowego przeznaczonego do wysokich prędkości. Pojazdy Szynowe nr 3/2009.
 
7.
A.Wójtowicz, H.Bąkowski: Oszczędności wynikające ze smarowania obrzeży kół w łukach o różnym promieniu. Technika Transportu Szynowego nr 2-3/2013.
 
8.
Kruś M., Antkowiak T. Rozwiązania konstrukcyjne stosowane w budowie wózków pojazdów szynowych w aspekcie ograniczenia hałasu, Konferencja Naukowo Techniczna „Ochrona środowiska i oszczędność energii w transporcie szynowym – Trzebaw 20-22 maja 2015.
 
9.
Wittenbeck L., Sobaś M.: Analiza modalna bezprzedziałowego wagonu osobowego. XVIII Konferencja Pojazdów Szynowych. Materiały konferencyjne Politechniki Śląskiej. Katowice-Ustroń 17-19.09.2008.
 
10.
OR-9189, Koncepcja modyfikacji wózka typu 11ANa w celu przystosowania do prędkości jazdy 250 i 300km/h Koncepcja wózka typu 11ANc. Instytut Pojazdów Szynowych w Poznaniu. Styczeń 2009.
 
11.
OR-9189/6, Dobór amortyzatorów hydraulicznych dla wózka typu 11ANc. Instytut Pojazdów Szynowych w Poznaniu. Styczeń 2009.
 
12.
OR-10624, Sprawozdanie z oceny bezpieczeństwa ruchu oraz właściwości dynamicznych drezyny pomiarowej DP-560.00 w oparciu o symulację komputerową, praca wewnętrzna IPS „Tabor” Poznań niepublikowana, listopad 2014.
 
13.
UIC410, Skład i określenie ładunku oraz hamowania pociągów pasażerskich. 6-te wydanie z sierpnia 2006.
 
14.
UIC505-1, Pojazdy kolejowe. Skrajnia pojazdów. 10-te wydanie z maja 2006.
 
15.
UIC507, Wagony towarowe. Warunki, którym powinny odpowiadać wagony towarowe w komunikacji promowej. 1-sze wydanie, nowy nakład z 1.07.1997, ze zmianą z 1.07.1997.
 
16.
UIC510-2, Pojazdy doczepne. Warunki dla stosowania kół o różnych średnicach w układach biegowych różnego typu. 4-te wydanie, kwiecień 2002.
 
17.
UIC515-0, Wagony pasażerskie. Wózki-Układy biegowe. 2-gie wydanie, kwiecień 2001.
 
18.
UIC515-1, Pojazdy dla transportu pasażerskiego. Wózki toczne. Układy biegowe. Ustalenia ogólne dla zespołów konstrukcyjnych wózków. 2-gie wydanie 03.2003.
 
19.
UIC515-3, Pojazdy kolejowe. Wózki-układy biegowe. Metoda obliczania osi zestawów kołowych. Wydanie 1-sze z 1.07.1994.
 
20.
UIC515-4, Pojazdy kolejowe dla transportu pasażerów. Wózki toczne – układy biegowe. Badania wytrzymałościowe ram wózków. 1-sze wydanie z 1.01.1993.
 
21.
UIC515-5, Pojazdy trakcyjne i wagony. Wózki – układy biegowe. Badania maźnic zestawów kołowych. 1-sze wydanie z 1.07.1994.
 
22.
UIC518, Badania i homologacja pojazdów szynowych z punktu widzenia właściwości dynamicznych, bezpieczeństwa jazdy, obciążenia toru i parametrów biegowych. 3-cie wydanie, październik 2005.
 
23.
UIC533, Uziemienie ochronne części metalowych pociągu. 2-gie wydanie z 1.01.1977.
 
24.
UIC541-3, Hamulec. Hamulec tarczowy i jego zastosowanie. Ogólne warunki dopuszczenia okładzin hamulcowych, listopad 2006.
 
25.
UIC541-5, Hamulec. Przepisy dotyczące budowy różnych części hamulca. Urządzenia antypoślizgowe. 2-gie wydanie, sierpień 2005.
 
26.
UIC543, Hamulec. Przepisy na wyposażenie wagonów. 12-te wydanie, czerwiec 2003.
 
27.
UIC544-1, Hamulec. Hamowność. 4-te wydanie z maja 2004.
 
28.
UIC546, Hamulec. Hamulec dużej mocy dla pociągów pasażerskich. 5-te wydanie z 1.01.1967.
 
29.
UIC552, Zasilanie pociągów w energię elektryczną. Ujednolicone charakterystyki techniczne szyny zbiorczej. 10-te wydanie z czerwca 2005.
 
30.
UIC567-2, Zunifikowane wagony pasażerskie typu Z dopuszczone do ruchu międzynarodowego. Charakterystyki.4-te wydanie z 1.07.1991 ze zmianą 1.07.1995.
 
31.
UIC660, Przepisy dotyczące zapewnienia technicznej kompatybilności dla pociągów dostosowanych do wysokich prędkości. Wydanie 2, sierpień 2002.
 
32.
UIC814, Warunki techniczne dotyczące homologacji oraz dostawy smarów przeznaczonych do smarowania maźnic tocznych pojazdów szynowych. 2-gie wydanie z 1.07.1978.
 
33.
UIC822, Warunki techniczne dostawy sprężyn śrubowych naciskowych formowanych na gorąco lub zimno dla pojazdów trakcyjnych i wagonów. 5-te wydanie z listopada 2003.
 
34.
PN-ISO 3755:1994, Staliwo konstrukcyjne ogólnego przeznaczenia.
 
35.
PN-EN 10025-2:2007, Wyroby walcowane na gorąco ze stali konstrukcyjnych - Część 2: Warunki techniczne dostawy stali konstrukcyjnych niestopowych.
 
36.
PN-EN 12082:2011, Kolejnictwo- Maźnice- Badania eksploatacyjne.
 
37.
PN-EN 13260:2011, Kolejnictwo. Zestawy kołowe i wózki. Wymagania dotyczące wyrobu.
 
38.
PN-EN 13261:2011, Kolejnictwo- Zestawy kołowe i wózki. Osie. Wymagania dotyczące wyrobu.
 
39.
PN-EN 13262: 2011, Kolejnictwo. Zestawy kołowe i wózki. Koła. Wymagania dotyczące wyrobu.
 
40.
PN-EN 13298:2003, Kolejnictwo. Elementy zawieszenia. Stalowe sprężyny śrubowe zawieszenia.
 
41.
PN-EN 13715:2011+A1, Kolejnictwo – Zestawy kołowe i wózki – Koła – Zarysy zewnętrzne wieńców kół.
 
42.
PN-EN 13749:2011, Kolejnictwo-Zestawy kołowe i wózki - Metody określania wymagań konstrukcyjnych dla ram wózków.
 
43.
PN-EN 14363:2016, Kolejnictwo-Badania własności dynamicznych przed dopuszczeniem pojazdów szynowych. Badania własności biegowych i próby stacjonarne.
 
44.
PN-EN 15085-1+A1:2013-09E, Kolejnictwo – Spawanie pojazdów szynowych i ich części składowych – Część 1: Postanowienia ogólne.
 
45.
Materiały informacyjne Zakładu Pojazdów Szynowych w Stargardzie (email z dnia: 16.11.16).
 
46.
Strona internetowa: www.wibropol.eu (dostęp: 30.11.2016).
 
47.
Opis techniczny wózków typu 11ANc, 11ANc/1 dla wagonu osobowego na prędkość 250km/h. Instytut.
 
48.
Przepisy RIC, Umowa o wymianie i użytkowaniu wagonów pasażerskich w komunikacji międzynarodowej. Ważna od 1 stycznia 2001.
 
eISSN:2719-9630
ISSN:0138-0370